OPRACOWAŁA: Agnieszka Giedroyć Podyskutuj o tym artykule na forum: Padaczka? Co to takiego?
Padaczka, zwana inaczej epilepsją, to choroba układu nerwowego. Osoba na nią cierpiąca doświadcza nawracających napadów, wywoływanych przez nieprawidłowe wyładowania komórek nerwowych. Wyładowania elektryczne neuronów przypominają te, które są konsekwencją spięcia w obwodzie elektrycznym. Napady mogą mieć różną postać, gdyż zależne są od obszaru mózgu, w którym dochodzi do wyładowań i co ważne nie zawsze towarzyszą im drgawki. Padaczka przejawiać się może w postaci prawie niezauważalnych napadów, jak i silnych napadów drgawkowych wraz z utratą świadomości.
[REKLAMA]
Nie każdy napad to padaczka! Musimy pamiętać, że każdy człowiek w pewnych sytuacjach może doświadczyć pojedynczego napadu padaczkowego. Spowodować go może niedotlenienie mózgu, poważny uraz głowy, wysoka temperatura ciała lub też porażenie prądem. W takiej sytuacji nie mamy jednak do czynienia z epilepsją. Żeby móc zdiagnozować padaczkę napady muszą pojawiać się bez wyraźnej przyczyny oraz muszą mieć tendencjć do nawrotów. Diagnozę może postawić wyłącznie lekarz neurolog.
Padaczka może być wywołana przez bardzo różnorodne czynniki. Dokładna ich identyfikacja jest jednak możliwa zaledwie u około 1/3 pacjentów. Wpływ na rozwój padaczki mają zarówno skłonności genetyczne, jak i czynniki zewnętrzne.
Nie jest ona zatem przekazywana dzieciom przez ich rodziców. Jednak, jeśli w rodzinie występowała wcześniej ta choroba, ryzyko jej wystąpienia u osób spokrewnionych zwiększa się. Padaczki spowodowane czynnikami genetycznymi stanowią zaledwie do około 4% wszystkich padaczek. Nazywane one są padaczkami samoistnymi. Predyspozycje genetyczne są zatem mniej istotnym czynnikiem warunkującym powstanie padaczki niżeli dzieje się to w przypadku działania czynników zewnętrznych lub nabytych. Ryzyko wystąpienia padaczki u dziecka zdrowych rodziców wynosi 1%. Do poziomu 4 % zwiększa się ono w sytuacji, kiedy na epilepsję choruje jedno z rodziców, a do poziomu 10-15 %, gdy chorują oboje rodzice.
Mamy wówczas do czynienia z tzw.padaczką objawową, zwaną inaczej symptomatyczną. Do najczęściej występujących u dzieci czynników zewnętrznych lub nabytych odpowiedzialnych za nieprawidłowe funkcjonowanie komórek nerwowych należą:
Padaczka nie musi pojawić się jako natychmiastowa konsekwencja którejś z wyżej wymienionych chorób. Wielokrotnie bywa tak, że między przebyciem choroby, czy doznaniem urazu a pojawieniem się padaczki mijają miesiące, a nawet lata.
Napady padaczkowe mogą pojawić się w każdym momencie życia, czasem nawet zaraz po urodzeniu. Zwykle jednak występują w przeciągu trzech pierwszych lat życia i w okresie dojrzewania.
Gwałtowny, niespotykany zgon, występuje najczęściej w przypadku napadów niekontrolowanych i dotyka zaledwie od 1 do 5 pacjentów na tysiąc chorujących. Istnieje oczywiście prawdopodobieństwo wyrządzenia sobie w trakcie silnego napadu uogólnionego, a więc takiego, w którym dziecko pada na ziemię, traci świadomość i nie kontroluje swoich reakcji fizjologicznych, krzywdy fizycznej. Nie zawsze bowiem jesteśmy w stanie odpowiednio szybko zareagować i odsunąć znajdujące się w pobliżu naszego dziecka przedmioty, które potencjalnie mogą stanowić dla niego zagrożenie. Jednak wszelkie informacje, dotyczące dokładnego charakteru padaczki, sposobu, w jaki się objawia i sposobu reagowania na napady przez rodziców zostaną Państwu przekazane przez prowadz?cego Państwa pociechą lekarza.
Wielu rodziców obawia się, że padaczka w sposób negatywny wpłynie na umysłowe funkcjonowanie ich dzieci. Myślenie rodziców bywa takie: Skoro jest to choroba układu nerwowego, a więc i mózgu, to z pewnością musi obniżać poziom inteligencji mojego dziecka i nigdy nie będzie ono funkcjonowało na takim poziomie umysłowym jak jego rówieśnicy. Nie można jednak w sposób jednoznaczny stwierdzić czy padaczka ma, czy też nie wpływ na rozwój umysłowy. Wszystko zależy od rodzaju napadów, występowania chorób towarzyszących, uszkodzeń mózgu, od szybko wdrożonego i odpowiedniego leczenia. W znacznej większości przypadków padaczka nie ma nic wspólnego z zaburzeniami umysłowymi i jedynie sporadycznie prowadzi do obniżenia sprawności intelektualnej. W zdecydowanej większości dzieci cierpiące na padaczkę są zdrowe psychicznie, a choroba nie wpływa negatywnie ani na ich zachowanie ani na rozwój umysłowy.
Padaczka jest przewlekłą chorobą, a zatem jej leczenie może trwać latami. Szanse na całkowite wyleczenie sięga 50-90% i zależne jest od rodzaju padaczki oraz prawidłowo prowadzonego leczenia.
Dzieci z padaczką obejmuje normalny tok edukacji zarówno przedszkolnej, jak i szkolnej i możliwe jest jedynie wprowadzenie pewnych dostosowanych do dziecka modyfikacji, Dla dzieci z epilepsją bardzo ważne jest szybkie wprowadzenie w grupę rówieśników, by nie czuły się inne, gorsze czy odrzucone.
Padaczka nie stanowi przeszkody do ćwiczenia na lekcji w-f, gdyż prawdopodobieństwo pojawienia się napadu w trakcie wysiłku fizycznego raczej jest niewielkie. Dla niektórych dzieci uprawianie sportu jest wręcz zbawienne i wpływa korzystnie na przebieg padaczki. Zalecane dyscypliny to: gimnastyka, piłka nożna, koszykówka, tenis, jogging, taniec. Należy jednak pamiętać o wcześniejszym skonsultowaniu wybranej dyscypliny z lekarzem oraz sprawowaniu odpowiedniej opieki na chorym dzieckiem.
Niektóre czynniki mogą, ale nie muszą zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia napadów. Należą do nich:
Oto kilka praktycznych rad, przydatnych przed pierwszą wizytą u lekarza:
Poradnia Neurologiczna i Przeciwpadaczkowa dla Dzieci ACK - AMG
Gdańsk, ul. Dębinki 7
Klinika Neurologii Rozwojowej AM w Gdańsku
Gdańsk, ul. Dębinki 7
Polskie Stowarzyszenie na rzecz Dzieci Chorych na Padaczkę
00-328 Warszawa, ul. Kopernika 43, tel. (022) 829-41-12
NEURONET Fundacja Pomocy Chorym na Padaczkę
02-942 Warszawa, ul. Konstancińska 3a/10, tel. (22) 651-86-72