Motto tygodnia:

Na żadnym zegarze nie znajdziesz wskazówek do życia.

Zarejestruj się! | Zaloguj

Fobia społeczna

Dodany: 2010-07-26 13:18:55 przez

---

Emilia Aniela Mik

 

Człowiek w swojej codziennej aktywności w większości przypadków zmuszony jest podejmować działania w których kontakt z ludźmi, interakcje społeczne są wymagane.

Nauka w szkole, wszelkie formy pracy wymagające kontaktów, aktywność pozapracownicza taka jak wyjścia do kina, na plażę, podróże komunikacją miejską, wszystkie te codzienne czynności są związane z faktem obecności w życiu człowieka innych ludzi.

[REKLAMA]

 

W zależności od tego w jakim stopniu osoba jest gotowa do podejmowania kontaktów, jakie emocje wywołuje relacja z drugą osobą czy gronem osób, osoba dąży do poszerzania bądź zawężania swojej aktywności społecznej.

Fobia społeczna jest zaburzeniem które występuje u osób mających trudności w realizowaniu swoich działań w miejscach publicznych, w obawie przed obserwacją i oceną ze strony innych ludzi. Osoba ta odczuwać może zakłopotanie, zawstydzenie lub upokorzenie. Objawy te jednak mogą przybierać różne natężenie, co prowadzić może do silnej blokady przed uczestniczeniem w szeroko pojętym życiu społecznym.

Dodatkowo człowiek jest skłonny odczuwać dolegliwości fizjologiczne, najczęściej z przewodu pokarmowego czy układu oddechowego i krążenia, które stanowią ogromny dyskomfort oraz wzmacniają i podtrzymują lęk przed uczestniczeniem w życiu społecznym.

Osoba cierpiąca na to zabuzenie reaguje lękiem w większości sytuacji w których musi skonfrontować się z gronem ludzi. Szczególnie silny lęk towarzyszyć może w przypadku starcia z osobami nieznanymi.

Osoba taka ma świadomość najczęściej, iż reakcja lęku oraz towarzyszących mu objawów może być nadmierna i nieadekwatna do sytuacji, jakkolwiek kontrola zachowania jest ograniczona (szczególnie poprzez silny wpływ na funkcjonowanie objawów o charakterze somatycznym).

Pacjent przeżywa lęk również w wyniku unikania sytuacji mogących go wywołać- a zatem konfrontacja z trudną sytuacją jak również próby uniknięcia jej stanowią o przeżywaniu przez osobę lęku.

Unikanie sytuacji trudnych jak również oczekiwania wobec prawdopodobnie sytuacji lekowej wywołują u pacjenta dyskomfort jak również ograniczają podejmowanie przez niego aktywności zawodowej i osobistej, upośledzają prawidłowe relacje z ludźmi, kontakty osobiste, jak również są przyczyną przeżywania cierpienia wywołanego ciągłymi obawami.

Osoby które nie przekroczyły 18 roku życia mogą być zdiagnozowane jako doświadczające fobii społecznej, jeśli objawy utrzymują się przez co najmniej 6 miesięcy.

Warto zaznaczyć, że obawy przed podejmowaniem działań, aktywności społecznej, nie są w żaden sposób wywołane nadużywaniem środków psychoaktywnych ( alkohol, narkotyki), jak również nie stanowią one pochodnej innych zaburzeń psychicznych.

A więc do rozpoznania czystej fobii społecznej należy wziąć pod uwagę czy zaistniały mechanizmy dodatkowe (takie jak wpływ innych czynników) które mogły ją wywołać, czy też stanowią one indywidualną predyspozycję osobowościową jednostki cierpiącej.

Jeśli obawy jakie przeżywa osoba dotyczą większości sytuacji społecznych, często zastanawiamy się w praktyce specjalistycznej nad określeniem czy zaburzenie to nie stanowi o generalnym zaburzeniu osobowości np. typu unikającego. Określenie pierwotnej przyczyny zaburzenia będzie wówczas podstawą do jak najlepszego zastosowania odpowiednich środków psychofarmakologicznych ( i tak w przypadku zaburzeń osobowości leczeniem podstawowym jest psychoterapia, albowiem zaburzenia te należy określić i opisać w odniesieniu do kontinuum życia jednostki oraz zmian nasileń jakie w ciągu życia dane zaburzenie osiągało).

W zależności od nasilenie leku w fobii społecznej oraz od objawów jakie współtowarzyszą stosuje się konkretne metody leczenia. W przypadku gdy lęk jest silnie paraliżujący, występuje znaczna ilość objawów somatycznych jak również ilość sytuacji wywołujących lęk jest znaczna, stosujemy farmakoterapię w połączeniu z psychoterapią. Leczenie może mieć charakter ambulatoryjny(cykliczne wizyty w poradni zdrowia psychicznego) jak również w cięższych przypadkach konieczna jest hospitalizacja.

W wielu przypadkach dyskomfort wywołany przeżywaniem lęku w fobii społecznej może współtowarzyszyć przebiegającej depresji. Specjalista zazwyczaj określa czy fobia stanowi pochodną depresji czy tez choroba afektywna pojawiła się jak wynik ograniczenia kontaktów ze światem społecznym.

W przypadku fobii jak i wielu innych zaburzeń o występującej silnej komponencie lękowej, bardzo dobre rezultaty przynosi terapia poznawczo-behawioralna. Polega ona na analizie schematów myślowych oraz określeniu mechanizmu prowadzącego do pojawieniu się lęku. Jednoczenie w pracy w terapii pacjent stara się zrozumieć źródła lęku oraz alternatywne wytłumaczenia subiektywnie odczuwanych zagrożeń płynących z sytuacji oraz słuszności tych obaw. W efekcie pacjent nabiera zdolności racjonalnego interpretowania sytuacji społecznych co prowadzi do odblokowania go na tyle, ażeby dotychczas odczuwany w sytuacji społecznej lęk nie stanowił przeszkody a był skutecznie „rozbijany” na części pierwsze i kontrolowany przez pacjenta.

 

 

Bibliografia:

• Cameron, A.D. (2004). Psychiatria. Wrocław: Wydawnictwo Urban&Partner

• Clark, D.M. (2006). Terapia poznawczo-behawioralna. Badania naukowe i praktyka kliniczna. Gdynia: Alliance Press

• Kaplan, H.I., Sadoch, B.J., Sadoch, V.A. (2004). Psychiatria kliniczna. Wrocław: Wydawnictwo Urban&Partner