Podejście do koncepcji zdrowia seksualnego ewoluowało wraz z rozwojem nauki i przemianami społeczno-obyczajowymi. Niegdyś, zdrowie seksualne utożsamiano jedynie z prokreacją, sprawnością seksualną i ascezą, zaś wszelkie formy pozaprokreacyjnej aktywności seksualnej uznawano za chorobę lub nawet przestępstwo (w szczególności kontakty oralno i analno-genitalne), (Starowicz, 2003).
Zasadnicze przemiany w klinicznym rozumieniu normy i patologii seksualnej możemy także obserwować w kolejnych nowelizacjach powszechnych klasyfikacji diagnostycznych, które początkowo za chorobę uznawały zarówno masturbację, homoseksualność, jak i niewierność czy kontakty pozamałżeńskie (ibidem).
Rozumienie zdrowia seksualnego różni się także w obrębie poszczególnych kultur.
[REKLAMA]
Współcześnie, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) definiuje zdrowie seksualne jako integrację biologicznych, emocjonalnych, intelektualnych i społecznych aspektów życia seksualnego, konieczną do pozytywnego rozwoju osobowości, komunikacji i miłości (WHO, 2001). „Zdrowie seksualne jest częścią zdrowia reprodukcyjnego i polega na zdrowym rozwoju seksualnym, równych i odpowiedzialnych relacjach partnerskich, satysfakcji seksualnej, wolności od chorób, niedomagań, niemocy seksualnej, przemocy i innych krzywdzących praktyk związanych z seksualnością” (Międzynarodowa Konferencja ONZ na Rzecz Ludności i Rozwoju w Kairze, 1994, za: Lew-Starowicz, 2003, s. 2).
Zaspokojenie potrzeby seksualnej jest bardzo ważne dla utrzymania optymalnej kondycji psychicznej i fizycznej. Badania dowodzą, iż udane życie seksualne wpływa pozytywnie na długość i jakość życia, chroni przed zawałem, udarem, zmniejsza ryzyko depresji i powstawania nowotworów, chroni przed migreną a także wpływa na układ immunologiczny i zapewnia efekt przeciwbólowy (Błażejewska, 2009).
Korzyści płynące z utrzymania zdrowia seksualnego wynikają także bezpośrednio z funkcji jakie pełni aktywność seksualna, w tym: pozyskiwanie przyjemności, dobieranie się w pary i pielęgnowanie związku, potwierdzanie kobiecości i męskości, podtrzymywanie samooceny, zdobywanie władzy i dominacji, wyrażanie wrogości, zmniejszanie lęku i napięć, podejmowanie ryzyka i osiąganie korzyści materialnych (Bancroft, 1999, za: Skowroński, 2008).
Zdrowe zachowania seksualne wpływają na poczucie satysfakcji z życia i pozwalają na rozładowanie wewnętrznych napięć oraz obniżenie poziomu stresu. Odgrywają także istotne znaczenie na gruncie funkcjonowania społecznego, przeciwdziałając wewnętrznemu zamknięciu, usuwając osamotnienie i kompensując braki (Obuchowska, 2002).
Popęd seksualny, jako najsilniejsza potrzeba biologiczna człowieka, posiada ogromną siłę wzajemnego przyciągania ludzi, wpływając w ten sposób na kształtowanie postaw i uczuć społecznych, tworzenie związków koleżeńskich, rozwój przyjaźni i miłości partnerskiej (Grzywak-Kaczyńska, 1975)
Podsumowując współczesne podejście do koncepcji zdrowia seksualnego, warto na zakończenie przytoczyć w całości Deklarację Praw Seksualnych, wydaną w 1999 roku przez Światowe Towarzystwo Seksuologiczne, która w 2002 roku w wersji skróconej została przyjęta przez WHO.
http://www.federa.org.pl/dokumenty/DeklaracjaPrawSeksONZ.doc.
Bibliografia:
Błażejewska, A. (2009). Seksualność wykładnią czasu, Pracownia Seksuologii Klinicznej i Sądowej CMKP, materiały autorskie.
Grzywak-Kaczyńska, M. (1975). Erotyka w aspekcie zdrowia psychicznego. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.
Lew-Starowicz, Z., Lew-Starowicz, M. (2003). Zdrowie seksualne. Psychiatria w Praktyce Ogólnolekarskiej, 1, 3.
Obuchowska, I. (2002). Rozwój erotyczny. Warszawa: Żak, s.28-31.
Skowroński, D. (2008). Wychowawcze i środowiskowe uwarunkowania funkcjonowania seksualnego. Warszawa: BEL Studio, s.54-55; 63-75.
World Health Organization, Definitions and indicators in family planning maternal & child health and reproductive health, Revised March 1999 & January 2001, pobrano 05.03.2010 z http://www.euro.who.int/document/e68459.pdf