Motto tygodnia:

Na żadnym zegarze nie znajdziesz wskazówek do życia.

Zarejestruj się! | Zaloguj

Depresja

Dodany: 2010-01-01 00:00:00 przez

---

Depresja to pojęcie, które na dobre zagościło w słowniku języka potocznego, na określenie stanu przygnębienia, smutku, apatii, które , w pewnym nasileniu, nie świadczą tak naprawdę o chorobie, a są przynależne naturze człowieka. Zawiera zatem w sobie depresja całą grupę objawów, które, w różnej konfiguracji, przynależą człowiekowi w pewnych sytuacjach, często trudnych. Warto jednak mieć na uwadze, iż do wystąpienia depresji, jako jednostki chorobowej, pojawić się muszą pewne jasno określone objawy, których czas występowania jest jednym z głównych wyznaczników zachorowania.

 

[REKLAMA]

 

W literaturze przedmiotu mówimy o zaburzeniach depresyjnych nawracających , co określa nam jeszcze dokładniej iż w skład zaburzeń wchodzić będą określone rodzaje depresji właśnie. Zaburzenia depresyjne natomiast wchodzą w skład zaburzeń afektywnych -  grupy zaburzeń, w których objawy dotyczą nieprawidłowości w funkcjonowaniu takich obszarów jak sen, łaknienie, libido (zaburzenia seksualne), czy ogólnej dynamiki.

Oprócz zaburzeń depresyjnych nawracających,  klasyfikujemy również tak zwany epizod depresyjny, który podlegać może równemu nasileniu, jednak częstość pojawiania się w trakcie życia może mieć również postać jednorazowego wydarzenia właśnie.

Zaburzenia afektywne  obejmują jednostki chorobowe, w których nastrój może ulegać podwyższeniu ( jak w manii) lub obniżeniu. W przypadku zaburzeń depresyjnych mówimy najczęściej o sytuacji, w której nastrój ulega obniżeniu ( w potocznym rozumieniu osoba chorująca odczuwa utratę zadowolenia z życia, apatię, smutek, o często niejasnym pochodzeniu). Ważnym jest wskazanie uwagi na to, iż zaburzenia dotyczą nastroju – emocji rozciągniętych w czasie, trwających  często nawet kilka miesięcy.

Epizod depresyjny charakteryzuje się widocznie obniżonym nastrojem, który trwa co najmniej dwa tygodnie. Za obniżony nastrój rozumiemy odczuwanie przygnębienia, apatii, smutku, poczucie załamania. Osoba będą w tym stanie nie potrafi czerpać przyjemności z życia, z rzeczy, które dotychczas ją cieszyły, interesowały, bawiły. Obserwuje się jednocześnie  u takiej osoby ucieczkę do ludzi, od społeczeństwa, pewną izolację, która do czasu choroby nie występowała ( jakkolwiek zdarza się, że kryterium to nie zostaje spełnione, albowiem pacjent w „swej naturze” od zawsze prowadził wyalienowany tryb życia, unikający kontaktów społecznych).  Osoba przeżywająca depresje nie wykazuje motywacji do podejmowania działań, również zadania, które dotychczas wykonywała z własnej woli, w stanie obniżonego nastroju są porzucane.  Zaburzeniu ulegają również funkcje fizjologiczne organizmu. I tak bardzo często w wywiadzie już, osoba chorująca zwraca uwagę na brak zainteresowania seksem lub obniżenie libido. Może się również pojawić spadek masy ciała lub przyrost ( w zależności od konkretnej jednostki, może pacjent „zajadać „ smutki, co związane jest z indywidualnym sposobem reagowania na stres, sytuację trudną). Osoba taka wykazuje często znaczną męczliwość, stąd też podjęcie działania jakim jest na przykład pościelenie łóżka, dotychczas nieskomplikowana czynność rutynowa, obecni urasta do rangi wielkiego, trudnego i bardzo obciążającego fizycznie zadania. Męczliwość związana jest również z zaburzeniami snu – mogą one być różnorakie. Często obserwuje się zbyt wczesne budzenie się, nad ranem, u innych natomiast nadmierna senność ( osoba ta zgłasza potrzebę snu, który trwać może kilkanaście godzin, nie dając przy tym poczucia wypoczęcia, zregenerowania sił). Charakterystyczne jest również to, że objawy o którym tu mówiliśmy mogą ulegać nasileniu w zależności od pory dnia. Zdarza się więc, że część pacjentów nie jest w stanie prawidłowo funkcjonować od rana do południa,  wieczorem natomiast objawy znacznie ustępują, co z jednej strony daje pewne wytchnienie w trudzie jaki przeżywa pacjent w ciągu dnia, z drugiej strony pod sam wieczór może się pojawić lęk będący efektem przewidywań pacjenta, iż kolejny ranek przyniesie znów to samo cierpienie.

Wymienione objawy występują w różnej konfiguracji o pacjentów, mówi się zatem o ogromnej różnorodności postaci depresji. Tak ważne jest zatem dobre zdiagnozowanie pacjenta, uchwycenie, czasem nawet niewinnych sygnałów, które mogą wskazywać na obecność choroby. Ze strony pacjenta i jego rodziny istotne jest zastanowienie się, czy objawy jakie zgłasza pacjent występowały wcześniej, czy w jakiś sposób były charakterystyczne dla pacjenta ( może się bowiem zdarzyć tak, że człowiek „ z natury” był małomówny, miał trudności w podejmowaniu zadań, unikał ludzi lub przeżywał problemy ze snem. Wówczas warto zróżnicować na ile objawy  stanowią obraz osobowości danej osoby, a na ile świadczą o pojawieniu się depresji.

Ważne jest również, aby potrafić ocenić na ile stan w jakim znajduje się pacjent wynika z działania mechanizmów fizjologicznych odpowiedzialnych za tę chorobę, czy natomiast nie jest on wynikiem  np przebiegu innej choroby somatycznej ( tak jak ma to miejsce  w przypadku pojawienia się depresji w przebiegu choroby nowotworowej, również jako efekt działania niektórych leków przeciwnowotworowych). Również w pewnych okresach życia człowieka zaburzenia nastroju są niejako naturalne ( w wyniku burzy hormonalnej, np w okresie dojrzewania),  co nie musi świadczyć o pojawieniu się choroby wymagającej leczenia farmakologicznego.

W odniesieniu do zaburzeń depresyjnych, mówimy o podziale ze względu na nasilenie objawów, jak również komponentę psychotyczną (obecną w zaburzeniu lub nie). Zaburzenia te mają charakter nawracający, związany np.  ze zmiennością pór roku ( tak zwana depresja sezonowa, pojawiająca się często w okresie jesiennym i wiosennym).

W obszarze zaburzeń depresyjnym znajduje się depresja nawracająca. Czas trwania objawów tego zaburzenia, podobnie w przypadku epizodu depresji, to 2 tygodnie. Ma ona jednak powtarzający się charakter, w porównaniu do epizodu depresji, która może pojawić się raz w życiu. Depresja nawracająca częściej pojawia się u kobiet. Objawy natomiast u tej grupy pacjentów nasilają się, najczęściej, w godzinach rannych, wieczorem łagodnieją lub zanikają. W zależności od nasilenia mogą się pojawić urojenia lub omamy, które są często zgodne z nastrojem ( mogą się pojawić również myśli samobójcze, których obecność może stać się podstawą do hospitalizacji pacjenta). Mówi się o pewnej predyspozycji genetycznej do zachorowania na to zaburzenie, jak również o tym, iż częstość zachorowania jest najwyższa u osób po 40tym roku życia.

W obszar zaburzeń depresyjnych wchodzą również takie „depresje” jak poporodowa, która również może przybierać różną postać zależnie od nasilenia. Zaburzenia nastroju po porodzie występują u większości kobiet, a związane są z burzą hormonalną związaną z ciążą. Nasilona depresja poporodowa występuje natomiast najczęściej 4 dnia po porodzie i występuje przeważnie u kobiet, które w przeszłości już cierpiały na zaburzenia nastroju.  U takich kobiet obserwujemy znaczne obniżenie nastroju, problemy ze snem ( najczęściej bezsenność), poczucie zmęczenia, zdarza się również że myśli samobójcze (wówczas skłaniamy się w kierunku postawienia diagnozy psychozy poporodowej, jeśli występują dodatkowo przekonania urojeniowe np dotyczące dziecka).  Objawy psychotyczne, takie jak urojenia czy omamy, mogą występować w ciężkiej depresji. Ważne jest wówczas aby, przede wszystkim, rodzina pacjenta miała świadomość, iż zniekształcone przekonania wyrażane przez pacjenta są składową depresji właśnie, są zgodne z obniżonym nastrojem pacjenta i , w porównaniu do schizofrenii na przykład, w okresie remisji najczęściej całkowicie znikają.

Leczenie depresji zależy od nasilenia objawów, czasu trwania jak również tego, jak dotychczas funkcjonował pacjent. Zdarza się bowiem, o czym już była mowa, że osobowość przedchorobowa pacjenta zawierała cechy takie jak brak otwartości na doświadczenia, unikanie podejmowania kontaktów społecznych czy melancholijność.

Okres przyjmowania leków zależy również od powyższych czynników i może trwać nawet kilka lat ( w przypadku dystymii lub depresji maskowanej o nawracającym przebiegu).

Ogromnie ważne, oprócz regularnego brania leków, jest podjęcie psychoterapii. Wielką popularnością w leczeniu depresji cieszy się terapia poznawczo – behawioralna, która umożliwia pracę na d zniekształconymi przekonaniami i automatyzmami myślowymi jakie pojawiają się w chorobie. Podkreśla się jednak, że do podjęcia psychoterapii ważne jest rozpoczęcie leczenia farmakologicznego, tak aby możliwa była praca pacjenta oparta na motywacji i przy, wyrównywanej lekami, w miarę stabilnej gospodarce hormonalnej.

Obecnie depresja staje się tematem coraz bardziej „oswojonym „ w porównaniu do innych  zaburzeń psychicznych. Wynika to z coraz większej ilości osób chorujących, większej rozpiętości wiekowej pacjentów, czego źródłem jest stresujący styl życia ( w każdej właściwie grupie wiekowej -  stąd rozróżnienie również na depresję dziecięcą) i słabe mechanizmy radzenia sobie ze stresem. Obecność leków nowej generacji umożliwia natomiast coraz szybsze wychodzenie z choroby i powrót do prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie.

Literatura:

1). Kaplan H.I., Sadock B.J., Sadock V.A., 2001, Psychiatria kliniczna, Wrocław
2). Cameron A. D., 2004, Psychiatria, Wrocław